Dane dla instalacji
Bilans mediów i co z niego wynika
Arkusz, który zamienia listę urządzeń na zapotrzebowanie. Od niego zależy, czy istniejące przyłącze wystarczy i jak duże będą instalacje.
Bilans mediów powstaje po zamknięciu rzutu, bo dopiero wtedy wiadomo, co stoi w kuchni, gdzie i w jakich grupach. Jego zadaniem nie jest wypisanie mocy z tabliczek znamionowych, lecz oszacowanie, ile z tej mocy będzie pobierane jednocześnie. Kuchnia, w której wszystkie urządzenia pracują naraz na maksimum, nie istnieje. Piec grzeje z przerwami, zmywarka pracuje cyklicznie, frytownica dogrzewa się po wsadzie. Bilans opisuje ten rytm liczbami, a projektanci branżowi przyjmują je jako dane wejściowe.
Po co powstaje bilans
Bilans odpowiada na trzy pytania inwestora: czy wystarczy obecne przyłącze, ile będzie kosztować jego zwiększenie i jak dużą instalację trzeba zmieścić w lokalu. Odpowiedzi na te pytania decydują o budżecie bardziej niż wybór konkretnego pieca.
Moc elektryczna i jednoczesność
Suma mocy wszystkich urządzeń w kuchni jest zawsze wyraźnie wyższa od mocy, którą trzeba zamówić. Różnica wynika ze sposobu pracy: urządzenia grzejne pobierają pełną moc przy nagrzewaniu, a potem utrzymują temperaturę. W bilansie przyjmuje się współczynniki wynikające z organizacji pracy opisanej w części opisowej, osobno dla grup urządzeń.
Wniosek praktyczny jest taki, że dwie kuchnie z identyczną listą sprzętu mogą mieć różną moc zamawianą, jeżeli inaczej pracują. Kuchnia z jednym szczytem w porze obiadowej różni się od kuchni pracującej równomiernie przez dwanaście godzin.
Ciepła i zimna woda
Zapotrzebowanie na ciepłą wodę jest w gastronomii najczęściej niedoszacowane. Największym odbiorcą nie są umywalki, lecz zmywalnia i mycie stanowisk po serwisie, które zdarza się w krótkim czasie i wymaga zapasu. W bilansie liczy się to jako zapotrzebowanie szczytowe, nie średnie dobowe, bo źródło ciepłej wody musi obsłużyć właśnie szczyt.
Ścieki i separacja tłuszczu
Bilans wskazuje punkty odprowadzenia i te miejsca, w których ścieki zawierają tłuszcz. Z tego wynika potrzeba zastosowania separatora oraz miejsce na niego, wraz z dostępem do czyszczenia. Dostęp bywa problemem trudniejszym od samego urządzenia, zwłaszcza w lokalach w zabudowie zwartej.
Powietrze wywiewane i nawiewane
Urządzenia wydzielające ciepło, parę i tłuszcz wymagają odciągu. Bilans określa strumienie do usunięcia nad poszczególnymi grupami urządzeń oraz strumień, który trzeba doprowadzić, aby nie wytworzyć podciśnienia. Nawiew kompensacyjny nie jest dodatkiem, lecz warunkiem działania okapów.
Zaniedbany bilans ciśnień poznaje się po objawach: trudno otwierają się drzwi, z kanalizacji wydobywa się zapach, a okap nad frytownicą nie zabiera dymu, mimo że wentylator pracuje.
Zyski ciepła
Urządzenia grzejne oddają ciepło do pomieszczenia niezależnie od okapów. Do tego dochodzą ludzie, oświetlenie i nasłonecznienie sali. Zestawienie tych zysków jest podstawą doboru chłodzenia. Bez niego kuchnia bywa nie do wytrzymania w lipcu, a lokal traci obsadę.
Wniosek
Bilans nie jest formalnością na końcu projektu. Jest miejscem, w którym rozstrzyga się, ile inwestycja będzie kosztować w eksploatacji.
Co bilans zmienia w kosztorysie
- Wielkość i cena przyłącza energetycznego oraz opłaty stałe za moc zamówioną.
- Wydajność i typ źródła ciepłej wody wraz z miejscem na zasobnik.
- Przekroje kanałów wentylacyjnych, a przez to wysokość przestrzeni nad sufitem.
- Konieczność separatora tłuszczu i sposób jego obsługi.
- Moc chłodnicza dla kuchni i sali.
Pytania o bilans
Czy bilans mediów to to samo co projekt instalacji?
Nie. Bilans podaje zapotrzebowanie i jego rozkład, a projekt instalacji dobiera urządzenia, przekroje i trasy, które to zapotrzebowanie obsłużą. Bilans jest danymi wejściowymi dla branż.
Czy mogę dostać bilans przed wyborem urządzeń?
Można przygotować bilans wstępny na podstawie założeń, przydatny przy rozmowie o przyłączu. Bilans wiążący powstaje po ustaleniu listy wyposażenia, bo dopiero wtedy znane są moce i grupy urządzeń.
Co się dzieje, gdy dołożę urządzenie po zamknięciu bilansu?
Trzeba sprawdzić, w której grupie się znajdzie i czy zmieni szczyt. Dołożenie urządzenia o niewielkiej mocy zwykle nie rusza wyniku. Dołożenie pieca albo drugiej zmywarki zmienia bilans i najczęściej wentylację.
Czy bilans uwzględnia rezerwę na przyszłość?
Jeżeli inwestor przewiduje rozbudowę, warto ją zapisać jako rezerwę. Zwiększenie przyłącza przy działającym lokalu jest trudniejsze i droższe niż zaplanowanie zapasu na etapie projektu.
Kto weryfikuje bilans?
Projektanci branżowi, którzy przyjmują go jako dane wejściowe, i dostawca energii przy wniosku o moc. Rozbieżności najlepiej wyjaśnić przed złożeniem wniosku, bo korekta po fakcie oznacza kolejną procedurę.
Przeliczymy bilans dla Twojej kuchni
Podaj listę urządzeń albo zarys menu. Powiemy, jakiego rzędu zapotrzebowania trzeba się spodziewać.